“बाबा, मोठं व्हायचं म्हणजे नक्की काय व्हायचं?”

मोठ्ठा हो!!

“बाबा, मोठं व्हायचं म्हणजे नक्की काय व्हायचं?” या प्रश्नांचा एका बाबानी दिलेलं उत्तर.

“बेटा ह्याच उत्तर खूप अवघड आहे असं नाही. पण ह्याची उत्तरं अनेक आहेत आणि ह्यातलं उपयोगाचं उत्तर कोणतं हे तू आणि येणारा काळचं ठरवू शकता."

कायद्याच्या भाषेत बोलायचं झालं, तर तू १८ वर्ष पूर्ण केल्यावर तू मोठा होतोस म्हणे! म्हणजे तू 'सज्ञान' झालास असं कायदा म्हणतो. अर्थात सरकारला ‘ज्ञान’ याचा अर्थ माहिती आहे का नाही, ते मला माहित नाही. त्यामुळे सज्ञान होणं म्हणजे नक्की कायद्याला काय अपेक्षित आहे हे मला माहित नाही. पण जेव्हा १८ वर्षावरील व्यक्ती सुद्धा व्यसनांच्या मागे लागतात, बेदरकारपणे निर्णय घेतात, अनेक मोहपाशांमध्ये गुंतून जीवन संपवतात, हताश निराश होऊन स्वतःच्या किंवा दुसऱ्याच्या आयुष्याचा बेरंग करतात, तेव्हा वाटत की ह्या व्यक्ती खरंच सज्ञान होत्या ? मोठ्या झाल्या होत्या ?   आणि हो, ज्या पातशाह्याना मोठे मोठे राजे चळाचळा कापायचे त्यांचा निप्पात करण्याची शप्पथ तर शिवाजी महाराजांनी १६ व्या वर्षीच घेतली, ज्ञानदेवांनी ज्ञानेश्वरी १६ व्या वर्षी लिहिली. जगाच्या कोणत्याही कायद्यात 'हे लोक त्या वेळी अज्ञानी होते' असं म्हणायची हिम्मत नाही. त्यामुळेच मोठं होण्याची कायदेशीर व्याख्या मला तर काही पटत नाही.

मोठं होणं म्हणजे लोकांनी तुला भाव देणं, तुझे FAN CLUB होणं किंवा तू CELEBRITY होणं अस असेल, तर एक लक्षात ठेव ज्या दिवशी नवसाला पावणं बंद होतं त्या दिवशी लोक देवालाही विसरायला लागतात आणि त्याला एका झाडाखालच्या छोट्या मंदिरात shift करतात.

हत्ती कितीही मोठा असला तरी लहान मुंगीही त्याला चितपट करते. त्यामुळे नुसती ताकद आली म्हणजे तू मोठा झालास असं नाही. नुसती बुद्धी असली तरी तू मोठा झालास असं नाही. कारण त्याबरोबर येणारा गर्व तुला HANDLE करता येईल की नाही ते सांगणं अवघड आहे. आणि तो तुला कधी छोटा करेल ते माहीत नाही.

माझ्या दृष्टीने मोठं व्हायचं म्हणजे समृद्ध व्हायचं, चांगल्या आणि वाईट दोन्ही अनुभवांनी! वडाच्या झाडासारखं!! ते उभही वाढतं आणि अडवही !! मोठं व्हायचं म्हणजे सक्षम आणि सामर्थ्यवान व्हायचं. अर्थात ह्या सगळ्या तुझ्या बापाच्या व्याख्या झाल्या, मोठं व्हायच्या !! तुझा बाप म्हणून मी तुझ्यापेक्षा मोठा असेनही, पण एक माणूस म्हणून मोठा व्हायला मला कदाचित हा जन्म पण पुरायचा नाही.

शेवटी तुलाच ठरवायचं आहे मोठं व्हायचं म्हणजे काय करायचं ते. कारण मोठं व्ह्यायचे काही नियम किंवा परिपूर्ण व्याख्या नाहीयेत रे बेटा!!

एका विचारवंताचा खूप सुंदर वाक्य आहे “THE FURTHER YOU PROGRESS, LESS TEACHING THERE ARE. THE GREAT PATH IS REALLY NO PATH.”

जेव्हा तुझा मार्ग ठरवायला आणि तो चालायला तू समर्थ होशील तेव्हा तू मोठा झालास असं समज. मग तेव्हा तुझं वय १०० असो नाहीतर तू एखाद्या देशाचा अध्यक्ष असो!! मला माहिती आहे की हे सगळं सांगायला जेवढं सोपं आहे तेवढंच करायला अवघड आहे.

एवढं सगळं सांगूनही माझा मुलगा म्हणून मी तुला एक आशीर्वाद कायम देईन,

"आयुष्यात खूप मोठा हो, सक्षम होत आणि सामर्थ्यवान हो. आणि एकवेळ मोठा झाला नाहीस तरी चालेल, पण स्वतःच्या डोळ्यात स्वतःला पडू देऊ नकोस आणि परिस्थितीपुढे मात्र कधीच छोटा होऊ नकोस!!"

- एक छोट्या बापाचा छोटासा सल्ला